Als jullie gaan scheiden en huwelijkse voorwaarden hebben, bepalen de afspraken die jullie ooit bij de notaris hebben gemaakt voor een belangrijk deel hoe jullie vermogen moet worden afgewikkeld. En daar zit meteen een belangrijk punt: huwelijkse voorwaarden bij een scheiding zijn nooit iets waar je zomaar een standaardregel op kunt loslaten.
Je bent misschien twintig jaar geleden naar de notaris gegaan, hebt een akte ondertekend en daarna nooit meer naar dat document gekeken. Heel begrijpelijk. Jullie waren getrouwd, bouwden samen een leven op, kochten misschien een woning, kregen kinderen en één van jullie begon wellicht een onderneming.
Maar nu gaan jullie scheiden.
En ineens wordt dat document ontzettend belangrijk.
Want wat is eigenlijk van wie? Welke bezittingen moeten worden verdeeld? Wat gebeurt er met de woning? En hoe zit het met een onderneming, spaargeld of beleggingen?
Om die vragen goed te beantwoorden, moet je eerst weten wat jullie destijds precies hebben afgesproken.
Wat betekenen huwelijkse voorwaarden bij een scheiding?
Als je geen huwelijkse voorwaarden hebt gemaakt, gelden de wettelijke regels. Voor huwelijken van vóór 1 januari 2018 was de algehele gemeenschap van goederen het wettelijke uitgangspunt. Sinds 1 januari 2018 geldt in beginsel de beperkte gemeenschap van goederen.
Met huwelijkse voorwaarden kun je daarvan afwijken.
Mensen hebben daar allerlei redenen voor.
Misschien had één van jullie al een woning voordat jullie trouwden. Misschien was er een aanzienlijk familievermogen. Of één van jullie had een onderneming en jullie wilden het zakelijke risico zoveel mogelijk scheiden van het vermogen van de ander.
Ook bij een tweede huwelijk zie ik vaak huwelijkse voorwaarden. Mensen hebben bij hun eerste scheiding ervaren wat de financiële gevolgen van een gemeenschap van goederen kunnen zijn en willen het de tweede keer bewust anders regelen.
Er is geen standaard format voor huwelijkse voorwaarden, er zijn ontzettend veel variaties.
Waarom moet je de huwelijkse voorwaarden bij een scheiding eerst goed lezen?
Dat klinkt misschien vanzelfsprekend, maar hier gaat het in de praktijk geregeld mis.
Er zijn heel veel variaties aan bepalingen mogelijk. In jullie huwelijkse voorwaarden kunnen heel specifieke afspraken staan over de woning, inkomen, vermogen, een onderneming, erfenissen en schenkingen.
Er kan bijvoorbeeld staan dat ieder zijn eigen vermogen houdt. Maar er kan daarnaast ook zijn afgesproken dat bepaalde inkomsten tijdens het huwelijk met elkaar worden verrekend, of juist niet.
En dan wordt het alweer een ander verhaal.
Je kunt dus niet alleen kijken naar wiens naam boven een bankrekening staat of wie juridisch eigenaar is van een onderneming.
Eerst moet duidelijk zijn welke afspraken voor jullie gelden.
En daarna kijk je welke juridische consequenties deze hebben, en wat het betekent voor de scheiding.
Wat gebeurt er met de woning bij huwelijkse voorwaarden en een scheiding?
Stel dat één van jullie de woning al had voordat jullie trouwden en dat in de huwelijkse voorwaarden is bepaald dat de woning privé blijft.
Dan lijkt het simpel.
De woning is van degene die hem altijd al in eigendom had.
Maar misschien is tijdens het huwelijk gezamenlijk geld gebruikt voor een verbouwing. Of is uit inkomen veel op de hypotheek afgelost.
Dan kunnen er toch financiële vragen ontstaan.
Andersom kan ook. Misschien zijn jullie ieder voor de helft eigenaar van de woning, maar heeft één van jullie bij aankoop een veel groter bedrag aan eigen geld ingebracht.
Dit moet dus goed bekeken worden.
Wat gebeurt er met een onderneming bij huwelijkse voorwaarden en een scheiding?
Bij ondernemers die scheiden kunnen huwelijkse voorwaarden extra belangrijk worden.
Stel dat één van jullie vóór het huwelijk een onderneming is begonnen.
In het begin stelde het bedrijf financieel misschien nog niet zoveel voor. Er waren juist risico’s. Dat kan precies de reden zijn geweest om huwelijkse voorwaarden te maken.
Twintig jaar later is die onderneming succesvol.
Tijdens het huwelijk hebben jullie daar samen goed van kunnen leven. Misschien werkte de andere partner minder om meer voor de kinderen te kunnen zorgen en kreeg de ondernemer daardoor de ruimte om het bedrijf verder op te bouwen.
Bij de scheiding blijkt vervolgens dat de onderneming juridisch van één van jullie is.
Dat kan voor de ander heel zuur voelen.
Maar gevoel en juridische positie zijn niet altijd hetzelfde.
Juist daarom is het belangrijk om eerst helder te krijgen wat volgens de huwelijkse voorwaarden geldt. Daarna kunnen jullie bespreken hoe jullie daarmee willen omgaan.
Moet je bij huwelijkse voorwaarden altijd precies doen wat juridisch moet?
Nee, dat hoeft niet.
Stel dat na juridisch en financieel onderzoek blijkt dat de één recht heeft op een bepaald bedrag. Dan kunnen jullie binnen mediation alsnog besluiten om een andere afspraak te maken, omdat andere belangen ook belangrijk vinden.
Misschien wil één van jullie heel graag in de woning blijven omdat de kinderen daar wonen. Misschien wil de ondernemer het bedrijf behouden en is het praktisch niet mogelijk om onmiddellijk een groot bedrag uit te betalen.
Dan kun je kijken of je een andere verdeling maakt. Dan wijk je wel af van de juridische lijn, maar dat is een bewuste keuze. Dat voorkomt een situatie waarin je jaren later ontdekt dat je een afspraak hebt gemaakt zonder te weten waar je eigenlijk recht op had.
Waarom kan te snel tekenen problemen geven?
Als jullie graag in goed overleg willen scheiden, kan de behoefte groot zijn om geen discussie over geld te krijgen.
Je kunt denken: “We zijn het toch ongeveer eens? Laten we het gewoon regelen.”
Maar een scheidingsconvenant is geen voorlopige afspraak. Daarin leg je vast hoe jullie financieel uit elkaar gaan.
Daarom wil je vóórdat je tekent weten welke betekenis jullie huwelijkse voorwaarden hebben, en wat juridische consequenties zijn.
Als jullie allebei dezelfde juridische en financiële informatie hebben, ontstaat er veel meer ruimte om samen goede afspraken te maken.
Hoe helpt mediation bij huwelijkse voorwaarden en een scheiding?
Het fijne van mediation is dat er ruimte is voor twee dingen tegelijk.
Eerst moet duidelijk worden hoe jullie juridische situatie eruitziet. Dat is de basis.
Daarna kijken we wat voor jullie belangrijk is.
Misschien wil de één financiële zekerheid. Misschien vindt de ander het belangrijk dat de onderneming kan blijven bestaan. En waarschijnlijk willen jullie allebei voorkomen dat een financiële discussie uiteindelijk ook invloed krijgt op jullie kinderen en jullie contact als ouders.
Dan kunnen we zoeken naar een oplossing waar jullie allebei achterstaan.
Want huwelijkse voorwaarden bij een scheiding zijn ingewikkeld. Maar dat betekent niet dat de scheiding automatisch een strijd hoeft te worden. Eerst de juiste informatie, en dan beslissen jullie samen hoe jullie ermee omgaan.
OOK SCHEIDEN MET ANNEWIEKE BEMIDDELT ALS MEDIATOR?
Regel jullie scheiding samen met Annewieke als mediator. Plan een gratis vrijblijvend persoonlijk adviesgesprek.